Kryzys w związku może mieć wielorakie przyczyny i manifestować się na różnych płaszczyznach życia partnerskiego, w tym na polu seksualnym. Problemy mogą być zarówno przyczyną, jak i skutkiem trudności w relacji, wpływając na emocjonalne i fizyczne zdrowie obu partnerów. Na szczęście współczesna medycyna i psychologia dostarczają narzędzi do efektywnego radzenia sobie z wyzwaniami, a seksuologia odgrywa tu kluczową rolę. Wizyta u seksuologa może być istotnym krokiem w procesie diagnozy i leczenia zaburzeń, przyczyniając się do poprawy jakości życia seksualnego i ogólnego funkcjonowania związku.
Kryzys w związku – kiedy warto udać się do seksuologa?
Kryzys w związku stanowi naturalny element relacji międzyludzkich, który może wynikać z różnych przyczyn, takich jak problemy komunikacyjne, różnice w oczekiwaniach czy stresujące wydarzenia życiowe. Problemy seksualne mogą stać się głównym źródłem napięć i konfliktów, prowadząc do kryzysu relacyjnego. Wizyta u seksuologa może okazać się niezbędna w następujących sytuacjach:
- Jeżeli para doświadcza trudności w otwartym i szczerym komunikowaniu potrzeb, pragnień i oczekiwań w sferze seksualnej
- Kiedy choć jedno z partnerów doświadcza spadku libido lub całkowitego braku zainteresowania seksem
- W przypadku, gdy partnerzy mają różne oczekiwania dotyczące częstotliwości, rodzaju i intensywności aktywności seksualnej, co prowadzi do frustracji i konfliktów
- Występowania zaburzeń seksualnych u jednego lub obojga partnerów, które utrudniają satysfakcjonujące życie seksualne
- Gdy para doświadcza trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu intymnej więzi, co wpływa na ich relację emocjonalną i seksualną
- W sytuacji wystąpienia traumy seksualnej, która wpływa na życie seksualne i relację partnerską
Najczęstsze zaburzenia seksualne u kobiet
Wśród najczęściej występujących zaburzeń seksualnych u kobiet wymieniamy:
- Hipoaktywne zaburzenie pożądania seksualnego (HSDD), które charakteryzuje się brakiem lub znacznym spadkiem pożądania seksualnego, co prowadzi do unikania aktywności seksualnej i problemów w relacji
- Problemy z osiągnięciem lub utrzymaniem odpowiedniego poziomu podniecenia seksualnego
- Trudności w osiągnięciu orgazmu pomimo odpowiedniej stymulacji seksualnej (anorgazmia)
- Ból podczas stosunku płciowego, mający różne przyczyny, takie jak infekcje, suchość pochwy czy problemy na podłożu emocjonalnym (dyspaurenia)
- Chroniczny ból w okolicy sromu (wulwodynia)
- Mimowolne skurcze mięśni pochwy (pochwica)
Najczęstsze zaburzenia seksualne u mężczyzn
Zaburzenia seksualne u mężczyzn najczęściej obejmują:
- Zaburzenia erekcji, czyli trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu erekcji wystarczającej do odbycia satysfakcjonującego stosunku płciowego. Problem może wynikać z przyczyn zdrowotnych (jak choroby serca, cukrzyca czy zaburzenia hormonalne) oraz psychicznych (np. stres, zaburzenia lękowe czy depresja)
- Przedwczesny wytrysk – nieumiejętność kontrolowania ejakulacji, która następuje zbyt wcześnie, przed, w trakcie lub zaraz po rozpoczęciu stosunku
- Trudności w osiągnięciu orgazmu i ejakulacji pomimo odpowiedniej stymulacji seksualnej
- Zmniejszenie lub brak zainteresowania aktywnością seksualną
- Ból odczuwany w trakcie lub po stosunku płciowym, mający przyczyny zdrowotne, jak infekcje, stany zapalne czy problemy z prostatą
W czym może pomóc seksuolog?
Seksuolog to specjalista zajmujący się diagnozowaniem i leczeniem problemów seksualnych oraz wspieraniem par w poprawie jakości ich życia seksualnego. Na konsultacji przeprowadzi szczegółowy wywiad, podczas którego zbiera informacje o problemach pacjenta, historii medycznej, relacjach interpersonalnych oraz kontekście psychospołecznym. Może również zlecić dodatkowe badania medyczne lub współpracować z innymi specjalistami (np. urologiem, ginekologiem czy psychiatrą) w celu dokładniejszej diagnozy.
Co więcej, seksuolog dostarcza informacji na temat anatomii, fizjologii oraz zdrowych praktyk seksualnych, co może zwiększyć pewność siebie i satysfakcję z życia seksualnego. Psychoedukacja może również obejmować omówienie normalnych i zaburzonych wzorców seksualnych oraz technik poprawy funkcjonowania seksualnego.
W niektórych przypadkach zalecana jest terapia. Podczas terapii indywidualnej pracuje się nad osobistymi problemami pacjenta, takimi jak traumy seksualne, lęki, problemy z obrazem ciała czy niskie poczucie własnej wartości. Natomiast w terapii par nacisk kładzie się na relacji i problemach w związku, które mogą wpływać na życie seksualne (jak komunikacja, zaufanie, intymność i wzajemne oczekiwania).
Techniki stanowią fundament terapii w leczeniu dysfunkcji seksualnych. Należą do nich m.in. techniki relaksacyjne oraz trening uważności, które są skutecznymi metodami redukcji stresu i lęku związanego z aktywnością seksualną. Kluczowym elementem terapii są również ćwiczenia domowe, takie jak techniki start-stop, metoda squeeze oraz zadania polegające na budowaniu intymności bez presji na stosunek seksualny. Regularne praktykowanie tych technik może prowadzić do znaczącej poprawy funkcjonowania seksualnego poprzez zwiększenie kontroli nad reakcjami fizjologicznymi i emocjonalnymi.
Terapia powinna obejmować pomoc w radzeniu sobie z negatywnymi emocjami, które często towarzyszą problemom seksualnym, takimi jak wstyd, poczucie winy czy frustracja. Motywowanie pacjenta do aktywnego uczestnictwa w terapii oraz realizacji zaleceń terapeutycznych jest równie ważne.
W pewnych przypadkach seksuolog może zalecić farmakoterapię jako uzupełnienie terapii. Leki mogą być skuteczne w leczeniu między innymi zaburzeń erekcji. Decyzja o włączeniu farmakoterapii powinna być oparta na dokładnej diagnozie oraz uwzględniać ewentualne przeciwwskazania i możliwe interakcje z innymi przyjmowanymi lekami.
Materiały źródłowe:
- R. Balon, R. Segraves, Clinical Manual of Sexual Disorders, America Psychiatric Publishing Inc., 2009.
- J. Bancroft, Seksualność człowieka, Edra Urban & Partner, 2011.
- S. Leiblum, Principles and Practice of Sex Therapy, The Guilford Press, 2007.
- M. Lew-Starowicz, Z. Lew-Starowicz, V. Skrzypulec-Plinta, Seksuologia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2017.